Sayın İşletme Yetkilileri ve Değerli Katılımcılar,

Ticari hayatta zaman zaman satıcılar tarafından;

"Ürün veya hizmet bedeli 100.000 TL, ancak fatura isterseniz ayrıca KDV eklenir."

şeklinde teklifler sunulabilmektedir.

Bu tür durumlarda bazı işletmeler, KDV ödememek amacıyla işlemi belgesiz gerçekleştirmeyi tercih edebilmektedir. Ancak ilk bakışta avantaj gibi görünen bu yaklaşım, çoğu zaman işletmeler açısından çeşitli hak kayıplarına ve risklere neden olmaktadır.

Bir Örnek Üzerinden Değerlendirelim

Bir işletmenin 100.000 TL tutarında mal veya hizmet satın aldığını varsayalım.

Faturalı Alımda;

• 100.000 TL gider veya maliyet olarak kayıtlara alınabilir.

• 20.000 TL KDV indirim konusu yapılabilir.

• İşletmenin mali kayıtları gerçeği yansıtır.

• Yapılan harcama yasal belge ile ispatlanabilir.

Faturasız Alımda;

• 100.000 TL'lik gider veya maliyet kayıt altına alınamaz.

• 20.000 TL KDV indirim hakkı kaybedilir.

• Vergi matrahı gereğinden yüksek oluşabilir.

• Olası denetimlerde belge ve ispat sorunu yaşanabilir.

Konuya Sadece KDV Açısından Bakmamak Gerekir

Bir harcamanın belgelendirilmemesi yalnızca KDV'nin kaybedilmesi anlamına gelmez. Aynı zamanda gider veya maliyet kaydı yapılamadığından, işletmenin ödeyeceği gelir veya kurumlar vergisi de artabilmektedir.

Dolayısıyla sadece "20.000 TL KDV ödemeyeyim" düşüncesiyle hareket etmek, çoğu zaman işletmenin toplam mali yükünü azaltmamakta, aksine farklı riskler ve maliyetler doğurabilmektedir.

Bir Diğer Önemli Husus: Şahsi Çek ve Banka Hareketleri

Uygulamada sıkça karşılaşılan bir diğer durum ise işletme ortaklarının şahsi çekleri veya banka hesapları kullanılarak yapılan faturasız mal ve hizmet alımlarıdır.

Bazı işletmeler, fatura alınmadığında işlemin kayıt dışı kalacağını düşünmektedir. Ancak ödemenin şahsi çek, banka havalesi, EFT veya benzeri finansal araçlarla yapılması durumunda işlem tamamen iz bırakmaktadır.

Unutulmamalıdır ki;

• Çek bir ödeme aracıdır ve bankacılık sistemi içerisinde kayıt altındadır.

• Banka hareketleri gerektiğinde idare tarafından incelenebilmektedir.

• Faturasız bir alışa ilişkin ödeme kaydı bulunması halinde, ödemenin mahiyeti ve ticari gerekçesi sorgulanabilmektedir.

• Belgesi bulunmayan ödemeler, işletme kayıtları ile banka hareketleri arasında uyumsuzluk oluşturabilmektedir.

Bu nedenle yalnızca fatura alınmaması, işlemin görünmez olduğu anlamına gelmemektedir. Günümüzde ticari işlemlerin önemli bir bölümü finansal sistem üzerinden iz bırakmakta olup, ödeme kaydının bulunması ancak işlemi destekleyen yasal belgenin bulunmaması ilave riskler doğurabilmektedir.

Sonuç

İşletmelerimizin yapacakları tüm mal ve hizmet alımlarında mutlaka fatura veya ilgili yasal belgeyi talep etmeleri; hem vergisel haklarının korunması hem de ileride oluşabilecek risklerin önlenmesi açısından büyük önem taşımaktadır.

Vergi planlaması ile kayıt dışı işlem yapmak farklı kavramlardır. İşletmeler için en doğru yöntem, tüm ticari işlemlerin yasal belgelerle kayıt altına alınmasıdır.

Fatura alınmayan bir işlem unutulabilir; ancak banka kayıtları ve çek hareketleri yıllar sonra dahi incelenebilir.

Saygılarımızla.